Details
Naam
Centraal Gebouw AMVJ (v.m.), Stadhouderskade Amsterdam
.jpg&width=650&height=650&imageformat=jpg)
.jpg&width=150&height=150&imageformat=jpg)
.jpg&width=150&height=150&imageformat=jpg)
.jpg&width=150&height=150&imageformat=jpg)
.jpg&width=150&height=150&imageformat=jpg)
.jpg&width=150&height=150&imageformat=jpg)
.jpg&width=150&height=150&imageformat=jpg)
.jpg&width=150&height=150&imageformat=jpg)
.jpg&width=150&height=150&imageformat=jpg)
.jpg&width=150&height=150&imageformat=jpg)
.jpg&width=150&height=150&imageformat=jpg)
.jpg&width=150&height=150&imageformat=jpg)
.jpg&width=150&height=150&imageformat=jpg)
.jpg&width=150&height=150&imageformat=jpg)
.jpg&width=150&height=150&imageformat=jpg)
.jpg&width=150&height=150&imageformat=jpg)
.jpg&width=150&height=150&imageformat=jpg)
.jpg&width=150&height=150&imageformat=jpg)
Aantal afbeeldingen: 29
IntroductieEen behoorlijk kolossaal gebouw, maar door zijn vorm en het beeldhouwwerk toch elegant van vorm.
AdresStadhouderskade 7-9, Vondelstraat 2-8
Postcode(s)1054 ES
PlaatsAmsterdam
LandNederland
Vervaardiger Foeke Kuipers (Architect)
Louis van der Noordaa (Kunstenaar)
Louis van der Noordaa (Kunstenaar)
Datum1927 - 1928
Huidige staatDeels uitgebreid of vernieuwd (nieuwbouw)
OpdrachtgeverAmsterdamsche Maatschappij voor Jongemannen (AMVJ)
Huidige eigenaarNH Hotels
Oorspronkelijke functieEtagewoningen / appartementen
Huidige functieHotel
Type objectGemeentelijk monument, Gebouw
AchtergrondIn 1928 werd aan de Stadhouderskade 7-9 het Centraal Gebouw van de Amsterdamsche Maatschappij Voor Jongemannen (AMVJ), ontworpen door architect Foeke Kuipers. De AMVJ was in 1918 opgericht met als doel de bevordering van de verstandelijke, lichamelijke en maatschappelijke ontwikkeling van jongemannen. Als voorbeeld diende de Amerikaanse YMCA. De AMVJ stond open voor alle jongemannen; alleen de leiding diende protestants te zijn.
In de eerste decennia van de 20e eeuw hadden alleenwonenden de keuze tussen een kamer bij een hospita en in een pension. Hospita’s en pensions stelden regels op over van alles en nog wat en hun huurders moesten het doen met gemeubileerde ruimtes, al of niet met een kolenkachel. Sanitair, met koud water, moest worden gedeeld. Het was vooral aan theoloog, pedagoog en organisator van jongenskampen dr. Jo Eykman te danken dat dit gebouw voor jonge mannen, veelal werkzaam op een kantoor, tot stand kwam.
Om het gebouw tot stand te kunnen brengen wist de organisatie veel grote banken, handels- en verzekerings- en scheepvaartmaatschappijen over te halen tot een gift. Hun jonge kantoorpersoneel kon er immers fatsoenlijk terecht voor ontspanning en huisvesting. De schenking van fl. 400.000,- van Sir Henry Deterding, president-directeur van de Shell, maakte het mogelijk de dure grond aan de Stadhouderskade tegenover het Leidsebosje te kopen. Naast de eigen inkomsten stond de gemeente Amsterdam tenslotte garant voor een aanvullende geldlening. De gemeente eiste wel controle over de exploitatie en het bestuur van de organisatie.
Ten tijde van de opening omvatte het gebouw 120 woningen voor leden, 80 logeerkamers (onder de naam Hotel Centraal), kamers voor de leiding en de administratie, vergaderzalen, leeszaal, muziekzaal, kamers voor verschillende clubs, een 25-meterbad, gymnastiekzaal, biljartzaal, kegelbaan, restaurant en lunchroom. Een deel van het gebouw, waaronder het zwembad en de badinrichting, waren openbaar toegankelijk.
In de jaren 1930 werden vrouwen toegelaten en werd de afkorting AMVJ toegepast als Algemene Maatschappij Voor Jongeren.
Rechts naast het Centraal Gebouw werd in 1929 het kantoorgebouw Atlanta gebouwd, ontworpen door architect F.A. Warners.
In de eerste decennia van de 20e eeuw hadden alleenwonenden de keuze tussen een kamer bij een hospita en in een pension. Hospita’s en pensions stelden regels op over van alles en nog wat en hun huurders moesten het doen met gemeubileerde ruimtes, al of niet met een kolenkachel. Sanitair, met koud water, moest worden gedeeld. Het was vooral aan theoloog, pedagoog en organisator van jongenskampen dr. Jo Eykman te danken dat dit gebouw voor jonge mannen, veelal werkzaam op een kantoor, tot stand kwam.
Om het gebouw tot stand te kunnen brengen wist de organisatie veel grote banken, handels- en verzekerings- en scheepvaartmaatschappijen over te halen tot een gift. Hun jonge kantoorpersoneel kon er immers fatsoenlijk terecht voor ontspanning en huisvesting. De schenking van fl. 400.000,- van Sir Henry Deterding, president-directeur van de Shell, maakte het mogelijk de dure grond aan de Stadhouderskade tegenover het Leidsebosje te kopen. Naast de eigen inkomsten stond de gemeente Amsterdam tenslotte garant voor een aanvullende geldlening. De gemeente eiste wel controle over de exploitatie en het bestuur van de organisatie.
Ten tijde van de opening omvatte het gebouw 120 woningen voor leden, 80 logeerkamers (onder de naam Hotel Centraal), kamers voor de leiding en de administratie, vergaderzalen, leeszaal, muziekzaal, kamers voor verschillende clubs, een 25-meterbad, gymnastiekzaal, biljartzaal, kegelbaan, restaurant en lunchroom. Een deel van het gebouw, waaronder het zwembad en de badinrichting, waren openbaar toegankelijk.
In de jaren 1930 werden vrouwen toegelaten en werd de afkorting AMVJ toegepast als Algemene Maatschappij Voor Jongeren.
Rechts naast het Centraal Gebouw werd in 1929 het kantoorgebouw Atlanta gebouwd, ontworpen door architect F.A. Warners.
BeschrijvingHet gebouw is ontworpen in een verstrakte Amsterdamse School-stijl. Opvallend is de plastisch vormgegeven dakrand van de hoekopbouw, die er als een soort schubben uitzien. van de Schepping en het Laatste Oordeel.
Aan de gevel zijn granieten beelden van beeldhouwer Louis van der Noordaa aangebracht. De meeste beelden bevinden zich op de begane grond, maar één bekronend beeld bevindt zich hoog aan de gevel bij de dakopbouw. De beelden vormen samen een symbolische voorstelling van het leven van de mens van schepping tot gericht met alle fases van strijd, twijfel, vreugde en droefheid die het leven kenmerken. Ze worden in De Amsterdammer van 26 maart 1927 en 14 mei 1928 als volgt beschreven: Schepping — Chaos — Wroeging — Het hijgend hert — Door het geloof alleen — Het geweten — Dreigend kwaad — Overwonnen kwaad — De dag en de nacht —- Dood en leven. De reeks wordt bekroond hoog op de hoek. Hier wordt de Opstanding uitgebeeld in de vorm van een knielende, overwonnen figuur met daarachter een zich hoog oprichtende engel. Deze spreekt van het nieuwe leven als al het oude is voorbijgegaan.
Aan de gevel zijn granieten beelden van beeldhouwer Louis van der Noordaa aangebracht. De meeste beelden bevinden zich op de begane grond, maar één bekronend beeld bevindt zich hoog aan de gevel bij de dakopbouw. De beelden vormen samen een symbolische voorstelling van het leven van de mens van schepping tot gericht met alle fases van strijd, twijfel, vreugde en droefheid die het leven kenmerken. Ze worden in De Amsterdammer van 26 maart 1927 en 14 mei 1928 als volgt beschreven: Schepping — Chaos — Wroeging — Het hijgend hert — Door het geloof alleen — Het geweten — Dreigend kwaad — Overwonnen kwaad — De dag en de nacht —- Dood en leven. De reeks wordt bekroond hoog op de hoek. Hier wordt de Opstanding uitgebeeld in de vorm van een knielende, overwonnen figuur met daarachter een zich hoog oprichtende engel. Deze spreekt van het nieuwe leven als al het oude is voorbijgegaan.
InterieurHet interieur is bij de verbouwing tot hotel volledig verbouwd. Het zwembad is verdwenen.
Recente ontwikkelingenIn de jaren 1970 stopte de AMVJ met het sociaal-culturele verenigingswerk. Het gebouw in Amsterdam werd verkocht en wordt sindsdien geheel als horecagebouw gebruikt. Het is nu al enkele jaren een NH Hotel.
Bronnen
Dorothee Oorthuys, Het Nieuwe Huis (Stokerkade Cultuurhistorische Uitgeverij, 2014).
Ingezonden door Annemarieke Verheij
Professionele of persoonlijke bandHet gebouw vormt een mooi duo met het naastgelegen Gebouw Atlanta van architect Warners.
Gerelateerde objecten