Details
Naam
Staande afvalbak Stadsreiniging Amsterdam
Aantal afbeeldingen: 10
IntroductieDeze afvalbakken zijn langzaam maar zeker uit het straatbeeld verdwenen.
AdresOostzaanstraat 45
Postcode(s)1013 WG
PlaatsAmsterdam
LandNederland
Type objectStraatmeubel
Vervaardiger Pieter Marnette (Kunstenaar)
Datum1931
MateriaalGietijzer
OpdrachtgeverGemeente Amsterdam
Huidige eigenaarMuseum Het Schip
AchtergrondHet was Pieter Marnette die een onmisbaar meubel voor de schone straat ontwierp: een afvalbak van gietijzer. "DEN PAPIERBAK voor papieren en schillen maar nooit voor huisvuil" heette het in oproepen aan de Amsterdammers, die nog niet gewend waren aan dit soort afvalbakken en flink moesten worden opgevoed tot het betrachten van reinheid in de openbare ruimte. Fruitafval en papier werden immers vaak achteloos op straat of in de gracht gegooid.
Wanneer precies de bak in het straatbeeld is verschenen, is moeilijk te zeggen. In een jubileumuitgave uit 1927 ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de dienst Stadsreiniging stond de papierbak al afgebeeld. Een aantal kranten besteedde in januari 1931 aandacht aan het bij wijze van proef plaatsen van 'nieuwe papierbakken' en rond dat jaar tekende Fré Cohen ook een rits ansichtkaarten en affiches die de bevolking opriepen tot 'Reinheid Bovenal!'
De productie van de afvalbakken geschiedde door Hillen De Lelie in Amsterdam in Amsterdam.
Wanneer precies de bak in het straatbeeld is verschenen, is moeilijk te zeggen. In een jubileumuitgave uit 1927 ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de dienst Stadsreiniging stond de papierbak al afgebeeld. Een aantal kranten besteedde in januari 1931 aandacht aan het bij wijze van proef plaatsen van 'nieuwe papierbakken' en rond dat jaar tekende Fré Cohen ook een rits ansichtkaarten en affiches die de bevolking opriepen tot 'Reinheid Bovenal!'
De productie van de afvalbakken geschiedde door Hillen De Lelie in Amsterdam in Amsterdam.
BeschrijvingDe bak bestaat uit een grijze cilinder op een smalle sokkel met daarin een emmer met een felgele rand. In stoere zwarte letters is de afkorting SR van Stads Reiniging aangebracht.
De onderzijde van de bak, vanuit een laag standpunt bezien, ziet eruit als een gezicht. Op de onderzijde staat ook de producent van de bak vermeld: Hille De Lelie.
De onderzijde van de bak, vanuit een laag standpunt bezien, ziet eruit als een gezicht. Op de onderzijde staat ook de producent van de bak vermeld: Hille De Lelie.
Recente ontwikkelingenIn de loop der jaren werden de - onverwoestbare - afvalbakken vervangen, zodat ze nu helemaal niet meer in de stad zijn te vinden. Het hier gefotografeerde exemplaar is in het bezit van Museum Het Schip en staat op de binnenplaats.
In april 2026 veilde Botterweg een miniatuur exemplaar van 21 cm hoog, op onbekende datum geproduceerd door Sisalco in Zaandam. Mogelijk een relatiegeschenk of een reclame-object. Zie de foto's.
In april 2026 veilde Botterweg een miniatuur exemplaar van 21 cm hoog, op onbekende datum geproduceerd door Sisalco in Zaandam. Mogelijk een relatiegeschenk of een reclame-object. Zie de foto's.
Ingezonden door Ron Conijn
Professionele of persoonlijke bandRon Conijn 2014: "Jammer dat deze niet meer in het straatbeeld te vinden zijn."
Gert-Jan Lobbes 2026: bijdrage aangevuld met nieuwe informatie en foto's, onder meer van een miniatuur afvalbak.
Gert-Jan Lobbes 2026: bijdrage aangevuld met nieuwe informatie en foto's, onder meer van een miniatuur afvalbak.
Gerelateerde objecten