Details
Naam
Lindengracht 146, Amsterdam
Aantal afbeeldingen: 11
IntroductieEen gebouw in hartje Amsterdam om per ongeluk aan voorbij te lopen.
AdresLindengracht 146
Postcode(s)1015 KK
PlaatsAmsterdam
LandNederland
Vervaardiger Arnold Ingwersen (Architect)
Publieke Werken Amsterdam (Architect)
Publieke Werken Amsterdam (Architect)
Datum1927
OpdrachtgeverVereeniging tot heil des Volks
Type objectGebouw, Gemeentelijk monument
AchtergrondDe Eduard Gerdesschool voor gewoon lager onderwijs (G.L.O.) van de christelijke Vereeniging Tot Heil des Volks werd gebouwd aan de Lindengracht. Deze gracht is gegraven tijdens de derde uitleg in de 17e eeuw en werd in 1895 gedempt; vanaf dat moment is er wekelijks een algemene markt. Vanaf 1898 was de Eduard Gerdesschool hier gevestigd. De school was vernoemd naar Eduard Gerdes (1821-1898), een Nederlandse evangelist en jeugdboekenschrijver. Gerdes behoorde met P.J. Andriessen tot de populairste jeugdboekenschrijvers van de tweede helft van de 19e eeuw. Hij schreef enkele leerboekjes vreemde talen, reisverhalen en Bijbelse vertellingen. Van de liederen die hij schreef is 'Er ruist langs de wolken een lieflijke Naam' het bekendst geworden. Zijn roman 'De kanten zakdoek: een verhaal uit den ouden tijd' (1867) beleefde vele herdrukken.
Het oorspronkelijke schoolgebouw uit 1898 heeft in 1927 plaatsgemaakt voor het huidige grotere schoolgebouw. Het ontwerp is van de hand van Arnold Ingwersen, die ook elders in Amsterdam tekende voor het ontwerp en de bouw van verschillende gebouwen in Amsterdamse School-stijl. De uitvoering was in handen van de afdeling Publieke Werken van de gemeente Amsterdam.
Na sluiting van de school in de jaren 70 van de 20e eeuw heeft het gebouw een woonfunctie gekregen.
Het oorspronkelijke schoolgebouw uit 1898 heeft in 1927 plaatsgemaakt voor het huidige grotere schoolgebouw. Het ontwerp is van de hand van Arnold Ingwersen, die ook elders in Amsterdam tekende voor het ontwerp en de bouw van verschillende gebouwen in Amsterdamse School-stijl. De uitvoering was in handen van de afdeling Publieke Werken van de gemeente Amsterdam.
Na sluiting van de school in de jaren 70 van de 20e eeuw heeft het gebouw een woonfunctie gekregen.
BeschrijvingHet pand is ontworpen door een voor Publieke Werken kenmerkende stijl, iets meer verstrakt dan andere schoolgebouwen in de Jordaan, zoals in de Anjeliersstraat 157 (Theo Thijssenschool) en de Palmstraat 11 (nu dependance Vinseschool). De monumentenbeschrijving noemt 'het bouwwerk architectuurhistorisch van belang als goed voorbeeld voor de op functionaliteit gerichte fase die de scholenbouw onder de dienst Publieke Werken in de jaren 20 en 30 onderging.'
Kenmerkend is de monumentale lijstgevel en het expressieve baksteengebruik. Opvallend is de “toren” boven de ingang, met erker, die de lijstgevel doorbreekt. Aan de bovenkant is in het metselwerk sprake van een sobere versiering. De vlaggenmast met decoratief smeedijzer accentueert de verticale lijn.
In de voorgevel vallen de raampartijen op met een bijzondere ladderverdeling, die veel licht bracht in de klaslokalen die hier oorspronkelijk achter lagen. Op de begane grond is de raamverdeling duidelijk anders, waarachter de gymnastiekzaal was gepositioneerd. Aan de bovenkant en de hoeken is decoratie aangebracht in het metselwerk, die ook elders terug te vinden is.
Helaas is de in fraai smeedijzer uitgevoerde benaming van de school met Amsterdamse School-typografie boven de ingang verdwenen. Deze is nog wel zichtbaar op oude foto’s.
Het gebouw is in de loop der jaren enigszins “onverantwoord” opgeknapt en gemoderniseerd. Op sommige plaatsen zitten bijvoorbeeld kunststof kozijnen. In het dak zijn Velux-dakramen geplaatst. Hoewel dus niet meer in de allerbeste staat na de diverse vernieuwingen, is het een mooi voorbeeld van een schoolgebouw uit de twintiger jaren van een van de bekendere architecten die in de stijl van de Amsterdamse School hebben gebouwd.
Kenmerkend is de monumentale lijstgevel en het expressieve baksteengebruik. Opvallend is de “toren” boven de ingang, met erker, die de lijstgevel doorbreekt. Aan de bovenkant is in het metselwerk sprake van een sobere versiering. De vlaggenmast met decoratief smeedijzer accentueert de verticale lijn.
In de voorgevel vallen de raampartijen op met een bijzondere ladderverdeling, die veel licht bracht in de klaslokalen die hier oorspronkelijk achter lagen. Op de begane grond is de raamverdeling duidelijk anders, waarachter de gymnastiekzaal was gepositioneerd. Aan de bovenkant en de hoeken is decoratie aangebracht in het metselwerk, die ook elders terug te vinden is.
Helaas is de in fraai smeedijzer uitgevoerde benaming van de school met Amsterdamse School-typografie boven de ingang verdwenen. Deze is nog wel zichtbaar op oude foto’s.
Het gebouw is in de loop der jaren enigszins “onverantwoord” opgeknapt en gemoderniseerd. Op sommige plaatsen zitten bijvoorbeeld kunststof kozijnen. In het dak zijn Velux-dakramen geplaatst. Hoewel dus niet meer in de allerbeste staat na de diverse vernieuwingen, is het een mooi voorbeeld van een schoolgebouw uit de twintiger jaren van een van de bekendere architecten die in de stijl van de Amsterdamse School hebben gebouwd.
Links
Ingezonden door Erik de Groot
Professionele of persoonlijke bandIk liep regelmatig langs, zonder echt er oog voor te hebben gehad. Ik kwam meestal op de Lindengracht als er markt was en dan valt het minder op. Toen ik een keer langs de overkant fietste en er geen markt was op de Lindegracht viel het pand me ineens wel op. Op een gegeven moment ben ik toch verder gaan zoeken en kwam achter de interessante historie en het ontwerp van het pand.
Gerelateerde objecten